Ο δημόσιος διάλογος για τον αθλητισμό στη Σιντική το τελευταίο διάστημα κυριαρχείται από μεγάλες ανακοινώσεις: κλειστό κολυμβητήριο στο Χαρωπό, σύγχρονο στάδιο στίβου στο Σιδηρόκαστρο, αναβαθμίσεις εγκαταστάσεων κτλ. Οι τίτλοι είναι φιλόδοξοι, τα ποσά σημαντικά και τα χειροκροτήματα ακόμη περισσότερα.
Το ουσιαστικό ερώτημα, όμως, δεν αφορά μόνο το μέγεθος των έργων αλλά και ούτε πόσα like και παλαμάκια κατακτήσαμε. Αφορά το αν υπάρχει καταγεγραμμένη στρατηγική για τον αθλητισμό.
Στις 20 Φεβρουαρίου 2025, ο Δήμαρχος ανακοίνωνε με ιδιαίτερη έμφαση τη σύσταση της Δημοτικής Επιτροπής Αθλητισμού στον Δήμο Σιντικής. Μίλησε για συμμετοχικότητα, για τακτικές συνεδριάσεις, για εισηγήσεις προς τη διοίκηση και για αναβάθμιση του αθλητισμού στον Δήμο Σιντικής.
Σήμερα, ακριβώς έναν χρόνο μετά, η συζήτηση δεν μπορεί να περιορίζεται στις προθέσεις και τις ανακοινώσεις. Οφείλει να αφορά το αποτέλεσμα. Και εδώ γεννώνται κάποια ερωτήματα:
▪️Πόσες επίσημες συνεδριάσεις πραγματοποιήθηκαν μέχρι σήμερα;
▪️Υπάρχουν δημοσιοποιημένα πρακτικά;
▪️Κατατέθηκε ολοκληρωμένο σχέδιο ανάπτυξης αθλητισμού;
▪️Έγινε αποτύπωση αναγκών ανά κοινότητα;
▪️Εισηγήθηκε η Επιτροπή Αθλητισμού την ένταξη του Δήμου σε κάποιο πρόγραμμα»;
Ένας χρόνος είναι επαρκές διάστημα για να παρουσιαστεί συγκεκριμένο έργο, ιδίως όταν οι εξαγγελίες του Δημάρχου ήταν τόσο ηχηρές. Αντί γι’ αυτό, η δημόσια συζήτηση μετατοπίστηκε σε νέες μεγάλες κατασκευές και σε ακόμη πιο ηχηρές ανακοινώσεις.
Ο στρατηγικός σχεδιασμός στον αθλητισμό, ιδιαίτερα σε έναν ακριτικό Δήμο όπως ο δικός μας, δεν ξεκινά από τεχνικά προγράμματα και προϋπολογισμούς, αλλά ούτε και από μεγάλα λόγια. Ξεκινά από τη χαρτογράφηση της κοινωνικής πραγματικότητας: ηλικιακή σύνθεση πληθυσμού, σχολικός χάρτης, συμμετοχή νέων, ανάγκες τρίτης ηλικίας, προσβασιμότητα απομακρυσμένων κοινοτήτων, ΑμεΑ. Υποχρεωτικά ακολουθεί η αξιολόγηση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων: ποιες και πού έχουμε, ποιες από αυτές λειτουργούν, ποιες υπολειτουργούν, ποιες παραμένουν κλειστές και γιατί.
Στον Δήμο Σιντικής υπάρχουν ήδη τρία γυμναστήρια σε κακή κατάσταση, εκ των οποίων τα δύο είναι κλειστά και εγκαταλελειμμένα (Ποροΐων και Πετριτσίου). Υπάρχουν ανενεργές πισίνες στα Λουτρά Σιδηροκάστρου στη Βυρώνεια και την Μακρυνίτσα εδώ και χρόνια. Υπάρχουν κοινοτικά γήπεδα και αθλητικές εγκαταστάσεις στα χωριά μας σε κακή κατάσταση, που συντηρούνται κυρίως χάρη στον εθελοντισμό των τοπικών κοινωνιών.
Η εικόνα αυτή δεν αποτελεί απλώς μια λεπτομέρεια. Θα έπρεπε να είναι το σημείο εκκίνησης κάθε σοβαρού σχεδιασμού. Και σήμερα οι Δήμοι έχουν στη διάθεσή τους δύο ιδιαίτερα κρίσιμα εργαλεία για να θέσουν τις σωστές βάσεις.
▪️Το πρώτο, που δεν έχει ενεργοποιηθεί στον Δήμο μας εδώ και αρκετά χρόνια, είναι το θεσμοθετημένο πρόγραμμα «Άθληση για Όλους», το οποίο εφαρμόζεται ήδη σε πολλούς Δήμους της χώρας, με δυνατότητα πρόσληψης Πτυχιούχων Φυσικής Αγωγής και στοχευμένα προγράμματα για όλες τις ηλικιακές ομάδες. Δεν απαιτεί μεγάλες κατασκευές ούτε περίπλοκες μελέτες. Απαιτεί οργάνωση και πολιτική βούληση.
Το πρόγραμμα αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση ανάπτυξης του μαζικού αθλητισμού στον Δήμο: να ενεργοποιήσει σχολεία, να στηρίξει ηλικιωμένους, να ενισχύσει τη συμμετοχή των γυναικών και των νέων, να γεμίσει τις υπάρχουσες εγκαταστάσεις με ζωή.
▪️Το δεύτερο είναι το νέο πληροφοριακό σύστημα e-Kouros, που παραδόθηκε επίσημα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και αποτελεί τον πυρήνα του ψηφιακού μετασχηματισμού του αθλητισμού. Για πρώτη φορά, οι Δήμοι διαθέτουν αξιόπιστη αποτύπωση του αθλητικού τους οικοσυστήματος: πληθυσμιακά δεδομένα, ηλικιακές ομάδες, υφιστάμενες δραστηριότητες και πραγματικές ανάγκες. Το e-Kouros δεν είναι απλώς τεχνική εφαρμογή. Είναι εργαλείο στρατηγικού σχεδιασμού.
Με άλλα λόγια, υπάρχουν και τα δεδομένα και τα θεσμικά εργαλεία. Αυτό που λείπει είναι η επιλογή να αξιοποιηθούν. Έτσι, αντί για μια στρατηγική αναγέννηση του αθλητισμού από τη βάση, η δημοτική αρχή φαίνεται να δίνει προτεραιότητα στην κατασκευή νέων έργων πολλών εκατομμυρίων. Και ενώ ανακοινώνονται πόροι σε νέες υποδομές, στα ακριτικά χωριά του Δήμου μας δημότες εξακολουθούν να πληρώνουν από το προσωπικό τους εισόδημα για μια βασική ώρα άσκησης την εβδομάδα, την ίδια στιγμή που σε άλλους Δήμους η ίδια ανάγκη καλύπτεται θεσμικά και οργανωμένα.
Η εμπειρία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε όλη την Ελλάδα έχει δείξει επανειλημμένα ότι όταν τα έργα προηγούνται της στρατηγικής, το αποτέλεσμα συχνά είναι ότι οι εγκαταστάσεις που εγκαινιάζονται με ενθουσιασμό και πυροτεχνήματα, λίγα χρόνια αργότερα καταλήγουν να υπολειτουργούν ή να απαξιώνονται. Τα παραδείγματα είναι πολλά σε όλη την Ελλάδα αλλά και στο δήμο μας. Δημόσιες επενδύσεις που καταγράφονται σε απολογισμούς, αλλά τελικά δεν ενσωματώνονται στην καθημερινότητα των πολιτών, γιατί πολύ απλά δεν υπήρχε πλάνο.
Σε έναν ακριτικό Δήμο όπως ο δικός μας, ο αθλητισμός δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως έργο βιτρίνας ή ως αποτύπωμα θητείας. Οφείλει να είναι εργαλείο κοινωνικής συνοχής, παραμονής των νέων στον τόπο τους και βελτίωσης της ποιότητας ζωής των κατοίκων. Και σε ακριτικούς Δήμους ο αγώνας για να το πετύχεις είναι πολύ πιο δύσκολος από ό,τι στους μεγάλους αστικούς Δήμους της χώρας.
Το σίγουρο είναι ότι δεν πετυχαίνεις τον στόχο όταν η πολιτική για τον αθλητισμό δίνει προτεραιότητα στην επικοινωνιακή προβολή έναντι του ολοκληρωμένου σχεδιασμού. Έτσι, τα έργα κινδυνεύουν να λειτουργήσουν ως κεντρικό αφήγημα διοίκησης και όχι ως ουσιαστική απάντηση σε πραγματικές ανάγκες.
Οι μεγάλες ανακοινώσεις μπορούν να γεμίζουν δημόσιες τοποθετήσεις και μελλοντικές προεκλογικές ομιλίες. Δεν υποκαθιστούν, όμως, τη συστηματική πολιτική.
Η Σιντική δεν χρειάζεται έργα για να μνημονεύονται σε επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις με το επιχείρημα ότι «εμείς το κάναμε» ή ότι «πρέπει να ολοκληρωθεί το σχέδιο στην επόμενη πενταετία». Χρειάζεται πλάνο πριν από τα έργα. Χρειάζεται τρία πολύ βασικά στοιχεία: διαφάνεια, ιεράρχηση και βιωσιμότητα.
Γιατί στο τέλος δεν θα κριθεί ποιος ανακοίνωσε ένα έργο.
▪️Θα κριθεί αν το έργο λειτουργεί.
▪️Αν συντηρείται.
▪️Αν γεμίζει με δημότες.
▪️Αν υπηρετεί τον τόπο πέρα από μία θητεία.
Η Σιντική δεν χρειάζεται επικοινωνιακά τρικ για να χαράξει πολιτική στον αθλητισμό.
Χρειάζεται όρεξη για μεθοδική δουλειά και ολοκληρωμένη στρατηγική.
Και πάνω απ’ όλα, χρειάζεται πολίτες που αξιολογούν με κριτήριο το αποτέλεσμα και όχι τον θόρυβο των ανακοινώσεων.