🔺Φέρουσα ικανότητα, κορεσμός της περιοχής και το επιχείρημα «χωράνε κι άλλες»🔺
🔹Ένα από τα κεντρικά επιχειρήματα της ΜΠΕ για τη χωροθέτηση του νέου ΑΣΠΗΕ στο όρος Άγκιστρο είναι ότι, σύμφωνα με τα αριθμητικά δεδομένα της ΡΑΑΕΥ, η φέρουσα ικανότητα της περιοχής δεν έχει ακόμη εξαντληθεί. Η μελέτη παραθέτει συγκεκριμένα στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία για τη Δημοτική Ενότητα (Δ.Ε.) Αγκίστρου η μέγιστη επιτρεπόμενη πυκνότητα αιολικών εγκαταστάσεων αντιστοιχεί σε 47,17 τυπικές ανεμογεννήτριες, ενώ μέχρι σήμερα έχουν αδειοδοτηθεί 39,76 ισοδύναμες τυπικές ανεμογεννήτριες, δηλαδή ποσοστό κάλυψης της φέρουσας ικανότητας 84,29%. Με βάση αυτή την αριθμητική προσέγγιση, η ΜΠΕ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι «δεν δημιουργείται κανένας απολύτως περιορισμός για τη χωροθέτηση του προτεινόμενου έργου».
🔹Η προσέγγιση αυτή αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα τυπικής, αποκομμένης από την πραγματικότητα εφαρμογής των αριθμών, η οποία αγνοεί πλήρως την ουσία της έννοιας της φέρουσας ικανότητας. Η φέρουσα ικανότητα δεν είναι απλώς ένα ποσοστό που δεν πρέπει να ξεπεραστεί, αλλά ένα σύνθετο περιβαλλοντικό, κοινωνικό και χωρικό όριο, το οποίο σχετίζεται με την αντοχή ενός τόπου στις παρεμβάσεις και τη δυνατότητά του να διατηρήσει τη λειτουργικότητα, την ταυτότητα και τη βιωσιμότητά του.
Καταρχάς, η ΜΠΕ περιορίζει αυθαίρετα την ανάλυση στη Δημοτική Ενότητα Αγκίστρου, αγνοώντας το γεγονός ότι το όρος Άγκιστρο αποτελεί ενιαίο φυσικό σχηματισμό, ο οποίος δεν σταματά στα διοικητικά όρια. Στο ίδιο βουνό λειτουργούν ήδη ανεμογεννήτριες που υπάγονται σε άλλη Δημοτική Ενότητα, οι οποίες δεν συνυπολογίζονται στους πίνακες της μελέτης. Το αποτέλεσμα είναι μια τεχνητή εικόνα «διαθέσιμου χώρου», η οποία καταρρέει μόλις εξεταστεί το σύνολο του ορεινού όγκου και όχι το διοικητικό του τεμάχισμα.
Με απλά λόγια, το επιχείρημα της ΜΠΕ μεταφράζεται στο εξής: «έλα μωρέ, χωράνε άλλες τέσσερις, δεν το τερματίσαμε ακόμα». Πρόκειται για μια λογική που δεν έχει καμία σχέση με τον ορθολογικό χωροταξικό σχεδιασμό, αλλά εξυπηρετεί αποκλειστικά τη διαδοχική, αποσπασματική αδειοδότηση έργων, μέχρι να εξαντληθεί και το τελευταίο περιθώριο που αφήνει ο νόμος.
🔹Επιπλέον, η έννοια του κορεσμού εξετάζεται αποκλειστικά ποσοτικά και όχι ποιοτικά. Η ΜΠΕ δεν αξιολογεί τον κορεσμό σε επίπεδο:
• τοπίου και οπτικής όχλησης,
• οικολογικής συνέχειας,
• ηχητικής και λειτουργικής επιβάρυνσης,
• κοινωνικής αποδοχής και ποιότητας ζωής των κατοίκων.
Το γεγονός ότι στο όρος Άγκιστρο λειτουργούν ήδη περίπου 60 ανεμογεννήτριες, με ορατό και ακουστό αποτύπωμα σε μεγάλη ακτίνα, δεν ενσωματώνεται ουσιαστικά στην αξιολόγηση. Αντιθέτως, αντιμετωπίζεται ως άσχετη πληροφορία, επειδή ορισμένες από αυτές ανήκουν σε διαφορετική διοικητική ενότητα. Η πραγματικότητα όμως για τους κατοίκους είναι μία: ένα βουνό που έχει ήδη κορεστεί οπτικά, λειτουργικά και περιβαλλοντικά.
🔹Ιδιαίτερη προβληματική είναι και η παντελής απουσία αξιολόγησης της κοινωνικής φέρουσας ικανότητας. Η τοπική κοινωνία του Αγκίστρου αλλά και το Αλχαδοχωρίου έχουν εκφράσει επανειλημμένα, τα τελευταία χρόνια, την κατηγορηματική αντίθεσή τους στην περαιτέρω επέκταση των αιολικών εγκαταστάσεων. Το στοιχείο αυτό δεν αποτυπώνεται πουθενά στη ΜΠΕ, παρότι αποτελεί κρίσιμο παράγοντα βιωσιμότητας κάθε έργου. Η κοινωνική συναίνεση αντικαθίσταται από έναν πίνακα αριθμών και ένα ποσοστό κάτω από το 100%.
Η ΜΠΕ δεν εξετάζει ούτε το γεγονός ότι η περιοχή έχει ήδη «συμβάλει δυσανάλογα» στην επίτευξη των εθνικών στόχων για τις ΑΠΕ. Αντί να τεθεί ένα όριο και να αναζητηθούν εναλλακτικές μορφές ενεργειακής μετάβασης — όπως η ενίσχυση των ενεργειακών κοινοτήτων, η αποκεντρωμένη παραγωγή και η ενεργειακή δημοκρατία — η μελέτη υιοθετεί τη λογική της συνεχούς επιβάρυνσης των ίδιων περιοχών, επειδή «το επιτρέπουν οι αριθμοί».
🔹Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η αποσύνδεση της φέρουσας ικανότητας από την πρόσφατη περιβαλλοντική καταστροφή της πυρκαγιάς στον Όρβιλο. Η ΜΠΕ δεν επανεκτιμά τη φέρουσα ικανότητα υπό το πρίσμα ενός οικοσυστήματος που έχει καεί για εβδομάδες, έχει χάσει βλάστηση, εδάφη και οικολογικές λειτουργίες, και βρίσκεται σε φάση φυσικής αποκατάστασης. Αντιθέτως, λειτουργεί σαν να πρόκειται για ένα άθικτο περιβάλλον, έτοιμο να δεχθεί νέες βαριές επεμβάσεις.
Τέλος, η αναφορά ότι ο ΑΣΠΗΕ θα διασυνδεθεί με υφιστάμενο Υποσταθμό 20kV/150kV στη θέση “Σιδηρόκαστρο”, και άρα «δεν θα δημιουργηθούν επιπτώσεις από την κατασκευή νέου υποσταθμού», λειτουργεί ως ακόμη ένα επιχείρημα υποβάθμισης των συνολικών επιπτώσεων. Όμως το πρόβλημα δεν είναι μόνο ο υποσταθμός. Είναι το σύνολο του δικτύου, η κορεσμένη υποδομή, η έλλειψη αποθήκευσης ενέργειας και το γεγονός ότι στην Ελλάδα πετάγεται πλέον παραγόμενη ενέργεια, την ώρα που καταστρέφονται βουνά και τοπία για την εγκατάστασή της.
👉Συμπερασματικά, το επιχείρημα της ΜΠΕ περί μη εξαντλημένης φέρουσας ικανότητας δεν αντέχει σε ουσιαστικό έλεγχο. Πρόκειται για μια στενά αριθμητική και διοικητική ερμηνεία, που αγνοεί τον πραγματικό κορεσμό της περιοχής, τη σωρευτική επιβάρυνση, τη φωνή της τοπικής κοινωνίας και την ανάγκη για ένα διαφορετικό μοντέλο ενεργειακής μετάβασης. Το όρος Άγκιστρο δεν είναι ένας «κενός χώρος» σε έναν πίνακα της ΡΑΑΕΥ. Είναι ένας ζωντανός τόπος που έχει ήδη φτάσει στα όριά του.