Σε προηγούμενο άρθρο μας αναδείξαμε τον τρόπο με τον οποίο «ντύθηκε» επικοινωνιακά η αύξηση 18% των δημοτικών τελών στον Δήμος Σιντικής. Μιλήσαμε για αποπροσανατολισμό με το κολυμβητήριο στο Χαρωπό και για μια οικονομική επιβάρυνση που πέρασε σχεδόν αθόρυβα, χωρίς ουσιαστική κοινωνική συμμετοχή.
Δυστυχώς, η Δημοτική Αρχή επιλέγει να κρύβεται πίσω από τεχνικούς όρους και αριθμούς. Ίσως το κείμενο που ακολουθεί να είναι πιο εκτενές απ’ όσο συνηθίζεται. Όμως όταν η συζήτηση αφορά το πορτοφόλι κάθε νοικοκυριού, η ενημέρωση δεν είναι πολυτέλεια. Είναι υποχρέωση.
🔸Στο τελευταίο Δημοτικό Συμβούλιο, ο αντιδήμαρχος Οικονομικών, κλείνοντας την τοποθέτησή του, είπε χαρακτηριστικά: «…σας προτείνω να κάνετε μια έρευνα στο διαδίκτυο και να δείτε πόσοι δήμοι έχουν αυξήσει τα τέλη στην Ελλάδα…»
👉Η έρευνα λοιπόν έγινε. Σε σύνολο 332 δήμων της χώρας, μόνο 34 αύξησαν τα δημοτικά τέλη το 2026. Δηλαδή περίπου 1 στους 10. Οι υπόλοιποι είτε τα διατήρησαν σταθερά είτε προχώρησαν σε μειώσεις.
▪️Άρα δεν μιλάμε για πανελλαδικό φαινόμενο.
▪️Δεν μιλάμε για γενικευμένη ανάγκη.
👉Μιλάμε για πολιτική επιλογή.
Και εδώ γεννιέται ένα απλό ερώτημα: Όταν 9 στους 10 δήμους δεν αυξάνουν τα τέλη τους, πώς γίνεται στη Σιντική να θεωρείται μονόδρομος το 18%;
Στο ίδιο Συμβούλιο έγινε αναφορά σε «ανελαστικές δαπάνες», σαν να πρόκειται για έναν φυσικό οικονομικό νόμο που δεν επιδέχεται καμία παρέμβαση.
Οι ανελαστικές (υποχρεωτικές) δαπάνες ενός δήμου πράγματι περιλαμβάνουν:
▪️ μισθοδοσία μόνιμου και συμβασιούχου προσωπικού
▪️ασφαλιστικές εισφορές
▪️αποζημιώσεις αιρετών
▪️ηλεκτροφωτισμό, θέρμανση, ύδρευση
▪️τηλεπικοινωνίες
▪️ καύσιμα οχημάτων
▪️συντηρήσεις εξοπλισμού και κτηρίων
▪️ ενοίκια
Ναι, είναι υποχρεωτικές. Όμως το ότι μια δαπάνη είναι υποχρεωτική δεν σημαίνει ότι δεν ελέγχεται.
▪️ Η μισθοδοσία είναι υποχρεωτική, αλλά η δομή και η κατανομή του προσωπικού είναι διοικητική επιλογή.
▪️Ο φωτισμός είναι υποχρεωτικός, αλλά η κατανάλωση μειώνεται με σωστό σχεδιασμό και σύγχρονες παρεμβάσεις.
▪️Τα καύσιμα είναι αναγκαία, αλλά η οργάνωση και η ορθή χρήση του στόλου επηρεάζουν άμεσα το κόστος.
▪️Η συντήρηση κτηρίων είναι απαραίτητη, αλλά οι απευθείας αναθέσεις χωρίς προγραμματισμό αυξάνουν τις δαπάνες.
▪️Το να αλλάζεις έπιπλα γραφείου επειδή δεν σου αρέσει το χρώμα, να ανακαινίζεις χώρους χωρίς ουσιαστική ανάγκη ή να αυξάνεις λειτουργικά έξοδα διοίκησης, δεν είναι «ανελαστικές δαπάνες». Είναι πολιτικές επιλογές. Και κάθε τέτοια επιλογή την πληρώνει ο δημότης.
👉Άρα πριν ζητηθεί 18% από κάθε σπίτι, το ερώτημα είναι απλό:
▪️Ποιο από αυτά ελέγχθηκε;
▪️Ποιο διορθώθηκε;
▪️Ποιο περιορίστηκε;
Γιατί η αύξηση δεν μπορεί να είναι η πρώτη λύση.Πρέπει να είναι η τελευταία.
Επίσης, επιλέχθηκε η κατακόρυφη αύξηση προσωπικού με το σύνθημα «ένας υπάλληλος σε κάθε χωριό». Στην πράξη όμως:
▪️Δεν παρουσιάστηκε αξιολόγηση απόδοσης.
▪️Δεν υπάρχουν δημόσια στοιχεία αποτελεσματικότητας.
▪️Δεν αποτυπώθηκε μετρήσιμο αποτέλεσμα στην καθημερινότητα.
Και ενώ οι δαπάνες αυξήθηκαν, σε αρκετά χωριά οι εθελοντές κόβουν χόρτα και καθαρίζουν κοινόχρηστους χώρους γιατί δεν υπάρχει σωστή οργάνωση και συντονισμός.
Όταν αυξάνεται το κόστος αλλά δεν βελτιώνεται η καθημερινότητα, τότε δεν μιλάμε για «ανελαστικότητα». Μιλάμε για απουσία αξιολόγησης και διοικητικής ευθύνης.
Η Δημοτική Αρχή οφείλει να δίνει πρώτη το παράδειγμα. Όταν ζητάς 18% περισσότερα από κάθε νοικοκυριό, η κοινωνία περιμένει να δει πρώτα περιορισμό δαπανών, εξορθολογισμό και μέτρο.
Η χρηστή διαχείριση δεν είναι θεωρία. Είναι πράξη. Στον δήμο μας, όμως, συχνά μένει στην επικοινωνία των social media.
▪️Η διοίκηση δεν κρίνεται από τα «likes».
▪️Κρίνεται από το αν ο πολίτης βλέπει βελτίωση στην καθημερινότητά του.
▪️Μετριέται με καθαρούς δρόμους, οργανωμένες υπηρεσίες και δίκαιη κατανομή βαρών.
Αν η επιτυχία μετριέται σε διαδικτυακές αντιδράσεις, τότε η διοίκηση γίνεται επικοινωνία. Και η κοινωνία πληρώνει τη διαφορά.
Ο πολίτης δεν μπορεί να ακούει για «ανελαστικές δαπάνες» και ταυτόχρονα να νιώθει ότι καμία εσωτερική δαπάνη δεν επανεξετάζεται, καμία δομή δεν αξιολογείται, κανένα προνόμιο δεν περιορίζεται.
▪️Και μέσα σε αυτό το πλαίσιο έρχεται η αύξηση 18%.
▪️Δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Είναι επιβάρυνση στον λογαριασμό κάθε σπιτιού.
Σε μια περίοδο που οι μισθοί, οι συντάξεις και τα αγροτικά εισοδήματα δεν αυξήθηκαν κατά 18%, μια τέτοια απόφαση δεν μπορεί να περνά ως «αναγκαστική».
Σε μια χρονιά που 9 στους 10 δήμους δεν αύξησαν τέλη, η Σιντική το έκανε. Αυτό δεν είναι συγκυρία. Είναι επιλογή.
Και το ερώτημα είναι καθαρό:
▪️Ο ρόλος μιας δημοτικής αρχής είναι να μεταφέρει το κόστος ή να το περιορίζει;
▪️Η εύκολη λύση είναι η αύξηση.
▪️ Η δύσκολη λύση είναι η μεταρρύθμιση, η αξιολόγηση, ο εξορθολογισμός και η ιεράρχηση προτεραιοτήτων.
Οι ανελαστικές δαπάνες δεν είναι άλλοθι για αυξήσεις. Είναι υποχρέωση για καλύτερη διοίκηση. Γιατί πριν ζητήσεις περισσότερα από τον πολίτη, οφείλεις να αποδείξεις ότι διαχειρίστηκες σωστά αυτά που ήδη έχεις.
Και αν όλα θεωρούνται «ανελαστικά», τότε το μόνο που τελικά αποδεικνύεται ελαστικό είναι η τσέπη του δημότη.
Η ιστορία καταγράφει. Καταγράφει ότι αυτή η διοίκηση επέλεξε αύξηση 18% σε μια χρονιά που η μεγάλη πλειοψηφία των δήμων δεν προχώρησε σε αντίστοιχες επιβαρύνσεις.
Καταγράφει επίσης ότι δεν είναι η πρώτη φορά που η απάντηση στα οικονομικά είναι η αύξηση, με τον ίδιο αντιδήμαρχο να έχει την ευθύνη της οικονομικής διαχείρισης και στο παρελθόν.
▪️Οι πολίτες έχουν μνήμη.
▪️Όσα «likes» κι αν συγκεντρώσει μια ανάρτηση, η αύξηση στα δημοτικά τέλη δεν διαγράφεται.
▪️Καταγράφεται και χρεώνεται.